เรื่องเด็ดเกร็ดเกษตร
 
เปลี่ยนสวนบ้านธรรมดา เป็นสวนป่าอาหาร
22 มกราคม 2563
289
หากคุณคิดว่า เรากำลังมาชวนคุณยกแปลงปลูกผักเรียงแถวธรรมดา ขอให้เปลี่ยนความคิดได้เลย เพราะเรามีไอเดียใหม่ๆในการปลูกผักมานำเสนอ คือ การปลูกผักแบบขั้นบันได สร้างระบบนิเวศขนาดย่อมๆที่ทำได้ที่บ้านคุณเองค่ะ

การปลูกผักแบบขั้นบันไดเป็นการเลียนแบบธรรมชาติ โดยใช้ระบบนิเวศแบบพึ่งพาตนเองเป็นหลัก เพื่อที่เราจะได้มีสวนป่าอาหารไว้หลังบ้าน (หรือจะหน้าบ้าน,ข้างบ้านก็ตามแต่พื้นที่ที่มีเลยค่ะ) ซึ่งการปลูกผักแบบขั้นบันไดนี้ช่วยป้องกันและควบคุมเรื่องการกัดกร่อนของหน้าดินได้เป็นอย่างดี แม้ว่าการเริ่มทำแปลงผักแบบขั้นบันไดจะยุ่งยากกว่าการยกแปลงธรรมดาอยู่สักหน่อย แต่เมื่อเวลาผ่านไป สวนป่าอาหารแบบขั้นบันไดใช้เวลาในการดูแลที่น้อยกว่าแปลงผักธรรมดาอยู่มาก ถ้าสนใจ เรามาดูขั้นตอนการเปลี่ยนสวนผักธรรมดา เป็นสวนป่าอาหารแบบขั้นบันไดกันเลย
เริ่มจาก "คิดให้เล็กเข้าไว้"

ที่จริงแล้ว ไม่ว่าจะมีพื้นที่เท่าใด หรือรูปแบบไหนก็ทำสวนป่าอาหารได้ทั้งนั้น เคล็ดลับก็คือ คิดใหม่ทำใหม่แบบเบ็ดเสร็จ ค่ะ

สร้าง "ระบบนิเวศ" ตามแบบฉบับของคุณเอง

หลักใหญ่ใจความของการสร้างสวนป่าอาหารก็คือ การปลูกพืชพรรณให้หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นผัก สมุนไพร ผลไม้หรือแม้กระทั่งถั่วต่างๆ ซึ่งมีผลดีมากมาย พืชบางชนิดเพิ่มไนโตรเจนให้แก่ดิน ทำให้ดินอุดมสมบูรณ์และลดค่าใช้จ่ายเรื่องปุ๋ยไปได้มาก พืชบางชนิดก็มีรากที่ชอนไชได้ลึก ทำให้ดินร่วนซุยขึ้น และอย่างที่บอกไปข้างต้น การปลูกพืชแบบขั้นบันไดช่วยป้องกันการกัดเซาะและพังทลายของหน้าดิน นอกจากนี้การปลูกดอกไม้และพืชหลากหลายพันธุ์ยังช่วยดึงดูดแมลง, นกและสัตว์ตัวเล็กต่างๆ ที่ช่วยสร้างสมดุลให้ระบบนิเวศที่เราสร้างขึ้นด้วย

อย่างที่บอกว่า การปลูกพืชที่เราแนะนำวันนี้คือ การปลูกพืชแบบขั้นบันได ซึ่งแต่ละขั้นก็จะมีหน้าที่รับผิดชอบของตัวเองไม่ว่าจะเป็น ขั้นที่เป็นอาหาร, ขั้นที่ใช้เพื่อปรับปรุงดิน, ขั้นที่ใช้ดึงดูดผึ้งและแมลงมาผสมเกสร หรือขั้นที่ใช้เป็นยา

ขั้นบันไดที่1 (ขั้นบนสุด): ขั้นที่เป็นต้นไม้สูงใหญ่
ขั้นนี้ถือเป็นขั้นที่สูงที่สุดของสวนป่าอาหารในบ้านของคุณ หรือเรียกง่ายๆว่าเป็นขั้นร่มไม้ก็ได้นะ เพราะใบไม้ที่หลุดจากต้นจะร่วงลงและปกคลุมชั้นหน้าดิน หมักบ่มจนเป็นปุ๋ยธรรมชาติให้กับต้นไม้อื่นๆในสวน นอกจากนี้ต้นไม้บางชนิดยังมีรากที่ช่วยตรึงไนโตรเจนมาให้กับดินได้ด้วย

ขั้นบันไดที่ 2: ขั้นต้นไม้เล็กๆ
ถัดจากขั้นต้นไม้สูง ก็จะเป็นขั้นที่ปลูกต้นไม้ต้นเล็กลงมา แต่หากคุณมีพื้นที่น้อยมากๆ คุณก็ไม่จำเป็นต้องปลูกต้นไม้ใหญ่ก็ได้นะ แต่ขอให้ระวังอย่างหนึ่งคือ อย่าปลูกต้นไม้ชิดกันมากเกินไป เพราะแสงแดดอาจส่องลงมาไม่ถึงพื้นที่อื่นๆในสวน ถ้าให้ยกตัวอย่างพืชในขั้นนี้ก็อาจเป็นพวกมะนาว ส้ม มะเดื่อฝรั่งก็น่าสนใจดีไม่น้อยค่ะ

ขั้นบันไดที่ 3: ขั้นต้นไม้พุ่มเตี้ย
ขั้นเป็นขั้นที่ค่อนข้างจะใกล้พื้นดินมากที่สุด ดังนั้นจึงต้องจำใส่ใจไว้ว่า การเลือกต้นไม้ในขั้นนี้ ควรเป็นต้นไม้ที่ไม่ต้องการแดดจัด ถ้าจะให้ดี ควรเป็นต้นไม้ที่ชอบที่ร่ม อย่างเช่น ผลไม้ตระกูลเบอร์รี่ สมุนไพรพวกโรสแมรี่ หรือจะเป็นดอกไม้ ก็ดีงามและดึงดูดผึ้งและแมลงผสมเกสรได้ดีเลยค่ะ

ขั้นบันไดที่ 4: ขั้นสมุนไพรต่างๆ
ขั้นนี้เน้นหนักไปที่สมุนไพรชนิดต่างๆ ยกตัวอย่างเช่น กะเพรา สะระแหน่ หน่อไม้ฝรั่งหรือจะเป็นมะเขือเทศ, ปอเทืองหรือพืชตระกูลถั่วก็ขึ้นชื่อเรื่องการบำรุงดิน

ขั้นบันไดที่ 5: ขั้นไม้คลุมดิน
ขั้นไม้คลุมดิน นี่ก็สำคัญไม่แพ้ขั้นอื่นๆ เนื่องจากต้นไม้ขั้นนี้จะช่วยป้องกันการกัดเซาะของหน้าดินและควบคุมการเกิดวัชพืช ช่วงแรกที่เริ่มปลูก คุณอาจเลือกพืชคลุมดินที่ชอบแสงแดดจัดๆ เพราะไม้ยืนต้นสูงยังไม่โต แต่พอพืชเหล่านั้นโตแล้ว พืชคลุมดินที่คุณเลือกปลูกอาจเป็นพืชที่ชอบที่ร่มมากกว่า พืชจำพวกอัลฟาฟ่า ซึ่งขึ้นชื่อว่าเป็นราชาแห่งอาหารทั้งมวล ขึ้นชื่อเรื่องการดึงไนโตรเจน หรือจะเป็นพืชจำพวกสะระแหน่หรือสตรอเบอร์รี่ก็ได้เช่นกันค่ะ

ขั้นที่ 6: ขั้นไม้เลื้อย
การปลูกไม้เลื้อยให้เลื้อยไปตามต้นไม้ใหญ่ หรือทำหลักไว้ให้ ถือเป็นการเพิ่มความสวยงามและชนิดของอาหารให้กับสวนป่าของคุณได้เป็นอย่างดี ไม้จำพวก ถั่วลันเตาหรือถั่วชนิดอื่นๆ สามารถเพิ่มธาตุไนโตรเจนให้กับดิน ส่วนองุ่น, กีวี่ หรือผักโขมก็ปลูกได้เช่นกันค่ะ

ขั้นที่ 7: ขั้นพืชกินหัว/ราก
ใส่ใจหน้าดินแล้ว ก็อย่าลืมใส่ในใจพื้นใต้ดินด้วยนะคะ พืชกินหัวและรากอย่าง อาร์ติโช้ค เรดดิช หรือหัวไชเท้าก็ปลูกเองได้ภายในบ้านเราเอง หรืออาจะเป็นเห็ดชนิดต่างๆก็น่าสนใจไม่เบา แถมเหมาะกับพื้นที่ในร่มด้วยนะคะ

บทความนี้แปลมาจากบทความต่างประเทศ แต่ถ้าจะนำมาปรับใช้ในบ้านเราให้เหมาะกับพื้นที่และความต้องการก็น่าจะทำได้ เพราะพืชผักเราก็มีหลากหลายไม่แพ้ที่ใดในโลก ใครมีคำแนะนำ หรือทำสวนครัวไว้ที่บ้าน สามารถคอมเม้นท์ไว้ใต้โพสต์ได้เลยนะคะ

แหล่งอ้างอิงข้อมูล :
www.marthastewart.com
    
พยากรณ์อากาศ
วันที่ 27 มกราคม พ.ศ.2563
กรุงเทพมหานคร
23-33°C
เชียงใหม่
13-28°C
นครราชสีมา
20-33°C
ชลบุรี
25-30°C
นครศรีธรรมราช
21-30°C
ภูเก็ต
25-30°C
Your browser is out-of-date!

Update your browser to view this website correctly.Update my browser now

×