เรื่องเด็ดเกร็ดเกษตร
7 ทางรอด เมื่อ Covid-19 พาคนไทยกลับบ้านทำเกษตร
17 กุมภาพันธ์ 2564
346
สถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัส Covid - 19 ส่งผลกระทบทั้งด้านของสุขภาพ เศรษฐกิจ และสังคม หลายองค์กร หลายหน่วยงาน ได้รับผลกระทบ ทำให้แรงงานไทยต้องย้ายถิ่นฐานกลับบ้านเกิด หาลู่ทางสร้างอาชีพใหม่ และอาชีพเกษตรเป็นทางเลือกที่หลาย ๆ คน เลือกลงมือทำ
แต่ด้วยยุคสมัยที่เปลี่ยนไป การทำเกษตรในแบบเดิมอาจจะไม่ตอบโจทย์สำหรับคนรุ่นใหม่มากนัก แต่ก็ยังไม่ได้ทิ้งแนวคิด วิถีดั้งเดิมของรุ่นพ่อรุ่นแม่ ด้วยการนำมาปรับใช้กับนวัตกรรมใหม่ ๆ เพื่อช่วยทุ่นแรง ลดต้นทุน ลดระยะเวลาในการทำงานลง จนทำให้เกิดเป็น "เกษตรวิถีใหม่" ทางเลือกทางรอด ที่ตอบโจทย์คนไทยที่ย้ายถิ่นฐานเพราะพิษโควิด




7 วิถี เกษตรนวัตกรรม ทางเลือกทางรอด สร้างอาชีพใหม่อย่างยั่งยืน
1. เทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร
เทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร เป็นการประยุกต์ศาสตร์ความรู้ที่หลากหลาย ทั้งชีววิทยา เคมี และองค์ความรู้ด้านการเกษตร เพื่อพัฒนาจุลินทรีย์ที่การใช้งานทางการเกษตร การดัดแปลงยีน ปรับปรุงพืชหรือสัตว์ ให้เกิดเป็นผลิตภัณฑ์ ธุรกิจ และแนวทางการแก้ไขปัญหาด้านการเกษตร



พร้อมทั้งยังเป็นแนวทางการแก้ไขปัญหาใหม่ๆ ไม่ว่าจะเป็นความต้องการอาหารปลอดภัย ประสิทธิภาพการผลิต และการลดต้นทุน โดยมี 4 แนวทางที่สำคัญ ได้แก่



1. การใช้ของประโยชน์ไมโครไบโอมของจุลินทรีย์ดินเพื่อส่งเสริมการเจริญเติบโตและการเพิ่มผลผลิตของพืช
2. ผลิตภัณฑ์สำหรับควบคุมศัตรูพืชด้วยเทคโนโลยีชีวภาพ
3. การสร้างพืชที่มีคุณลักษณะตามความต้องการโดยการดัดแปลงยีน
4. การวิเคราะห์ข้อมูลทางชีวภาพขนาดใหญ่
2. เกษตรดิจิทัล
เกษตรดิจิทัล เป็นการใช้ประโยชน์จากการเก็บข้อมูลด้านการเกษตรต่างๆ ทั้ง สภาพดิน สภาพน้ำ อุณหภูมิ ความชื้น ปริมาณแสง พื้นที่เพาะปลูก สถานการณ์เจริญเติบโต ฯลฯ ซึ่งจะทำให้เข้าใจถึงปัญหาและความต้องการที่แตกต่างกันไปในแต่ละพื้นที่ ช่วยหาแนวทางการทำการเกษตรที่เหมาะสม แม่นยำและมีประสิทธิภาพสูงสุดให้กับเกษตรกร



เช่น การใช้เซนเซอร์เก็บข้อมูลระดับน้ำที่แปลงนาข้าว โดยเกษตรกรสามารถดูข้อมูลจากที่บ้านได้ผ่านมือถือ เมื่อมีข้อมูลมากเพียงพอก็สามารถทำนายสิ่งต่างๆ ได้อย่างแม่นยำขึ้น หรือการใช้ปัญญาประดิษฐ์หรือ AI นำมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ ตลอดจนการใช้บล็อกเชนเพื่อสร้างความเชื่อมั่นความปลอดภัยด้านผลผลิต และนำมาใช้ในการตรวจสบความผิดปกติและข้อมูลย้อนหลังด้านต่างๆ เป็นต้น ด้วยวิธีนี้เองจะช่วยลดความเสี่ยงการเกิดโรค เพิ่มผลผลิตให้สูงขึ้น
3. การจัดการฟาร์มรูปแบบใหม่
ตัวอย่างฟาร์มรูปแบบใหม่ที่กำลังเป็นที่นิยม ได้แก่ การทำโรงงานปลูกพืชระบบปิด (Plant Factory) ที่ควบคุมสภาพแวดล้อมได้ ทั้งการให้น้ำ ให้แสง อุณหภูมิและความชื้นที่เหมาะสม ซึ่งนอกจากจะช่วยให้พืชเจริญเติบโตได้ดีแล้ว ยังสามารถปลูกพืชนอกฤดูกาลได้ เทรนด์การทำเกษตรแนวตั้ง (Vertical Farm) ที่เหมาะสำหรับการทำเกษตรในเมือง แก้ปัญหาขาดพื้นที่เพาะปลูก รวมถึงเทรนด์การทำ "ฟาร์มเลี้ยงแมลง" แหล่งโปรตีนแห่งอนาคตที่ทั่วโลกกำลังจับตา



ในขณะนี้ได้เริ่มมีการพัฒนา Vertical Farm ขึ้นบ้างแล้วในประเทศไทย รวมไปถึงเพื่อนบ้านอย่างสิงคโปร์ก็ประกาศนโยบายสนับสนุนการปลูกผักบนดาดฟ้า นอกจากนี้ อีกสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นและเป็นเทรนด์แนวโน้มคือระบบ "ฟาร์มเลี้ยงแมลงแบบปิด" ซึ่งแมลงกำลังจะกลายเป็นโปรตีนทดแทนของเนื้อสัตว์ประเภทต่าง ๆ โดยมีตัวอย่างเช่น YNsec สตาร์ทอัพชาวฝรั่งเศสที่มีระบบการเลี้ยงแมลงขนาดใหญ่ด้วยระบบอัตโนมัติตลอด 24 ชม. ด้วยกำลังผลิต 20,000 ? 25,000 ตันต่อปี
4. เครื่องจักรกลเกษตร หุ่นยนต์และระบบอัตโนมัติ
เราจะทำการเกษตรยังไงให้เหมือนเกมส์ปลูกผักโดยมีระบบต่างๆ ช่วยสนับสนุน
เช่น การใช้หุ่นยนต์มาช่วยดูขั้นตอนต่าง ๆ แทนมนุษย์ ดังเช่นตัวอย่างของสตาร์ทอัพของอิสราเอล "อารักกา" ที่ได้เปิดตัวหุ่นยนต์ตัวแรกของโลกที่ใช้ในการผสมเกสรในโรงเรือน โดยมี AI ที่จะบอกได้ว่าดอกไม้มีความพร้อมสำหรับการผสมเกสรดอกไม้เมื่ออุณหภูมิและระดับความชื้นเหมาะสม ทั้งนี้ สำหรับประเทศไทยอาจจะยังไม่มีหุ่นยนต์ไปใช้งาน ส่วนใหญ่จะเป็นการประยุกต์ใช้โดรน เช่นสตาร์ทอัพไทยเทวดา คอร์ป ที่นำโดรนไปใช้ในการปลูกข้าวได้อย่างแม่นยำสามารถเพิ่มผลลิตได้ถึงสองเท่า

5. บริการทางธุรกิจเกษตร
การระบาดโรคโควิด - 19 เป็นช่วงที่คนส่วนใหญ่อยู่บ้าน และมีความจำเป็นต้องสั่งสินค้าผ่านทางระบบออนไลน์ จึงจำเป็นต้องมีการพัฒนาแพลตฟอร์ทั้งตลาดอีคอมเมิร์ซ และระบบขนส่งอัตโนมัติ เพื่อตอบสนองความต้องการของผู้บริโภค และช่วยในการส่งสินค้าอาหารเกษตรแบบเร่งด่วน



นอกจากนี้ยังจำเป็นต้องพัฒนาบริการที่ตอบสนองกับความต้องการของเกษตรกรและผู้ค้าควบคู่กันไปด้วย ด้วยเหตุนี้ จึงต้องมีการสนับสนุนให้เกิดเทรนด์บริการทางธุรกิจเกษตร ที่ให้เกษตรกรสามารถเช่ายืมนวัตกรรมด้านการเกษตรได้ในที่จับต้องได้ เช่น ระบบจองโดรนพ่นปุ๋ย พ่นยาฆ่าแมลง ระบบจองเครื่องจักรด้านการเกษตร ฯลฯ รวมถึงบริการแพลตฟอร์มขายผลผลิตการเกษตรออนไลน์ ช่วยให้เกษตรกรสามารถเข้าถึงผู้บริโภคโดยไม่ต้องผ่านพ่อค้าคนกลาง แก้ปัญหาการกดราคาผลผลิต และช่วยเชื่อมโยงเกษตรกร กับผู้บริโภค โรงงานอุตสาหกรรม หรือร้านอาหาร และให้พวกเขาสามารถค้าขายได้อย่างต่อเนื่อง
6. การจัดการหลังการเก็บเกี่ยวและการขนส่ง
เนื่องจากสินค้าเกษตรเมืองร้อนของไทยมีผิวเปลือกบาง ทำให้ง่ายต่อการเน่าเสีย และเก็บรักษายาก ดังนั้นสิ่งที่ควรเร่งสร้างธุรกิจนี้ ได้แก่ การเลือกใช้บรรจุภัณฑ์ที่ยืดอายุและเก็ยรักษาที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

รวมถึงกระบวนการที่ไม่ใช้สารเคมี ตลอดจนการติดตามและตรวจสอบคุณภาพผลผลิตอย่างรวดเร็ว แม่นยำ และไม่ทำลายผลิต เช่น ตู้คอนเทนเนอร์ควบคุมบรรยากาศด้วยโอโซนที่สามารถควบคุมผลไม้เปลือก การใช้สารเคลือบผิวเพื่อยืดอายุและรักษาคุณภาพผลผลิตทางการเกษตรให้ได้นานขึ้น




7. ธุรกิจไบโอรีไฟนารี
เป็นอีกหนึ่งกลุ่มอุตสาหกรรมเกษตรที่มีโอกาสเติบโตและหลายภาคส่วนให้ความสนใจ โดยเป็นการแปรรูปวัตถุดิบทางการเกษตรหรือของเหลือทิ้งจากการเกษตรด้วยกระบวนการทางเทคโนโลยีชีวภาพโดยใช้ จุลินทรีย์ แบคทีเรีย ยีสต์ เอ็นไซม์ หรืออื่นๆ ให้ทำหน้าที่เสมือนโรงงาน (cell factory) ให้ได้เป็นผลิตภัณฑ์ฐานชีวภาพที่มีมูลค่าเพิ่มสูงขึ้น เช่น เชื้อเพลิงและพลังงาน ชีวเคมีภัณฑ์ อาหารสัตว์แห่งอนาคต อาหารแห่งอนาคต และชีวเภสัชภัณฑ์ เป็นต้น
แหล่งอ้างอิงข้อมูล :
ขอบคุณ : สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NIA
https://www.salika.co
    
พยากรณ์อากาศ
วันที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ.2564
กรุงเทพมหานคร
28-33°C
เชียงใหม่
27-36°C
นครราชสีมา
26-33°C
ชลบุรี
27-32°C
นครศรีธรรมราช
25-31°C
ภูเก็ต
27-29°C