สมุนไพร
ลูกเถาคัน(ส้มอ๊อบแอ๊บ)
ส้มอ๊อบแอ๊บแก้อักเสบ ลดแผลในกระเพาะ
03 ธันวาคม 2551
7,995
ส้มอ๊อบแอ็บหรือลูกเถาคันเป็นพืชท้องถิ่นในแทบภาคใต้ คนใต้รู้จักนำไปใช้ประโยชน์โดยการนำลูกและใบอ่อนซึ่งมีรสเปรี้ยวๆ ไปใส่แกงส้มจะได้รสชาติที่อร่อยกลมกล่อม ส่วนลูกสุกจะนำไปหมักทำไวน์ ให้รสชาติดีอีกเช่นกัน
ส้มอ๊อบแอ็บหรือลูกเถาคัน อยู่ในวงศ์ MYRCINACEAE มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Embelia subcoriacea Mez. ชื่ออื่นๆ ที่ใช้เรียกกัน ได้แก่ ส้มเค้า (คลองหอยโข่ง-สงขลา), ส้มน้ำออบ, ส้มอ๊อบแอ๊บ (นครศรีธรรมราช) ลูกเถาคัน(ใต้)

ส้มอ๊อบแอ็บ พืชเถาที่เกี่ยวพันกับต้นไม้อื่น มีใบสีเขียวรูปสามเหลี่ยมหัวใจ ยาวประมาณ 15ซม. ฐานกว้างประมาณ 8 ซม. ลำต้นรูปสี่เหลี่ยมเป็นข้อๆยาวประมาณ 5 - 10 ซม. เมื่ออ่อนจะมีสีเขียวอ่อน แก่เต็มที่จะมีแป้งสีขาวเกาะติดระหว่างข้อ ตรงข้อจะมีหนวดสีชมพูใช้เกาะเกี่ยวต้นไม้อื่น ใบออกตรงข้อ ดอกออกเป็นช่อลักษณะเป็นตุ่มเล็กๆ สีน้ำตาล เมื่อดอกบานจะมีกลีบดอกเล็กๆ สีเหลือง ผลออกเป็นพวง ผลอ่อนจะมีสีเขียวนวลๆ มีรสชาติเปรี้ยว เมื่อออกผลจะเปลี่ยนเป็นสีม่วงดำ แต่ละผลมีขนาดประมาณ 0.5 ซม.

ส่วนที่ใช้ประโยชน์ :

ใบและผลอ่อน มีรสเปรี้ยว ใช้เป็นผักแกงส้ม (แกงเหลือง ปักษ์ใต้)หรือนำไปลนไฟตำ
น้ำพริกได้

ประโยชน์ทางยา : ใบและเถาใช้เป็นยาฟอกเลือด ดับพิษตานซาง ราก แก้อักเสบเนื่องจากเป็นแผลในกระเพาะอาหาร และต้มเป็นยาขับพยาธิไส้เดือนสำหรับเด็ก
ข้อมูลเพิ่มเติม :

ทางร่วมด้วยช่วยกันสงขลา ได้รับคำแนะนำจากผู้ใช้บริการ *1677 ว่า อยากทราบข้อมูลเรื่อง ส้มอ๊อบแอ็บ ซึ่งผู้ใช้บริการ *1677 ระบุว่า อ่านพบใน มติชนสุดสัปดาห์ ลงข้อมูลเกี่ยวกับ ส้มอ๊อบแอ็บ จึงสอบถามมายัง *1677 เพื่อขอข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับเรื่องนี้ ดังนั้นทีมงานฯ จึงได้นำข้อมูลจาก มติชนสุดสัปดาห์ ฉบับที่ 1468 วันที่ 3-9 ต.ค. 2551 คอลัมน์สมุนไพรเพื่อสุขภาพ มาขยายต่อ จากนั้นจึงได้ประสานไปยัง ศูนย์สมุนไพรทักษิณ คณะเภสัชศาสตร์มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ โดยคุณปราณี รัตนสุวรรณ ให้ข้อมูลมาพอสังเขปดังนี้

ส้มอ๊อบแอ็บหรือลูกเถาคัน มีชื่อเรียกตามท้องถิ่นแตกต่างกันไป ที่เหนือเรียก ป่องเครือ ลำปางเรียก นมนาง เชียงใหม่เรียก แม่น้ำนอง โคราชเรียกส้มกุ้ง ที่ใต้เรียก ลูกเถาคัน อีสานเรียก ส้มอ๊อบแอ๊บ บ้างก็เรียกส้มอ๊อบแอ็บ ก็มี เรียกส้มขี้มอด ก็มี

ถิ่นกำเนิดจากอินเดียและได้กระจายแพร่พันธุ์ไปทั่วทุกภาคของไทย ส้มอ๊อบแอ๊บหรือลูกเถาคัน เป็นไม้เลื้อยประเภทเถาวัลย์ ใบหนามีรสเปรี้ยว ใบย่อยมี 3 ใบ ผลอ่อนสีเขียว แก่จัดมีสีดำ ผลสุกมีสรรพคุณเป็นยาระบาย ( เวลาทานผลสุก เวลาขับถ่ายออกมาจะเป็นสีดำถือเป็นเรื่องปกติ ไม่ต้องตกใจ)

สรรพคุณทางสมุนไพรใบ , เถา ใช้ฟอกเลือด ดับพิษตางซาง ราก นำไปต้ม ลดแผลในกระเพาะอาหาร ,ขับพยาธิ

การใช้ประโยชน์ : ภาคใต้ นิยมนำใบ รวมทั้งผลอ่อนมาแกงส้มปลา บ้างก็นำใบใส่ในแกงเหลือง ภาคอีสานนำใบส้มอ๊อบแอ๊บปรุงรสในต้มเป็ด ต้มปลา ก็ใส่

ล่าสุดที่ภาคอีสาน เครือข่ายหมอพื้นบ้านภาคอีสาน(มหาสารคาม) ได้รวมกลุ่มจัดตั้งเครือข่ายหมอพื้นบ้าน และรวบรวมองค์ความรู้เรื่องสมุนไพร โดยได้นำข้อมูลสมุนไพรมารวบรวมเป็นตำหรับยา เพื่อใช้ในการรักษาโรคให้สืบกันต่อไป หนึ่งในตำหรับยานั้น มีสูตรพิเศษช่วยบำบัดในเรื่องอาการเหน็บชาในวัยชรา ด้วยสมุนไพร 3 ชนิด คือ ส้มขี้มอด หูลิง เครือทางควาย โดยนำเอาแก่นของไม้ทั้งสาม ต้มรวมกันใช้ดื่ม

ผลแก่ สามารถนำไปหมักทำไวน์ ได้ ( มีรสเปรี้ยวคล้ายองุ่น )

ใบ นำไปทำเป็นผงนัว (ปรุงรสอาหาร ) นับได้ว่ามีประโยชน์มากมายเกินตัว ควรมีกล้าพันธุ์ หรือเมล็ดเพาะปลูกไว้ติดบ้าน ดังนั้น ทางทีมงานของเรา จึงขยายผลต่อ ไปยังแหล่งของส้มอ๊อบแอ๊บ หรือ ลูกเถาคัน โดยได้รับความช่วยเหลือจากคุณปราณี จนท.จากศูนย์สมุนไพรทักษิณ ฯ พาไปดูต้นอ๊อบแอ๊บ ที่ขึ้นตามธรรมชาติ ณ คลองพะวง ( คลองพะวง อยู่ใกล้กับสหกรณ์ออมทรัพย์ครู จังหวัดสงขลา ถนนลพบุรีราเมศวร์ )

ที่คลองพะวงแห่งนี้ มีส้มอ๊อบแอ๊บขึ้นตามธรรมชาติอยู่มากพอสมควร มีทั้งผลอ่อน และผลแก่ โดยในส่วนของภาคการขยายพันธุ์ส้มอ๊อบแอ๊บนั้น ท่านผู้ใดสนใจ อยากหาเมล็ดไปปลูก ก็สามารถไปเก็บผลแก่ได้ที่คลองพะวง รับรองว่ามีจำนวนมากมายพอไม่ผิดหวัง


แหล่งอ้างอิงข้อมูล :
- มติชนสุดสัปดาห์ ฉบับที่ 1468 วันที่ 3-9 ต.ค. 2551 คอลัมน์สมุนไพรเพื่อสุขภาพ

- จนท.จากศูนย์สมุนไพรทักษิณ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

- สถานีวิทยุร่วมด้วยช่วยกัน จ.สงขลา
   
พยากรณ์อากาศ
วันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ.2560
กรุงเทพมหานคร
25-30°C
นครราชสีมา
24-32°C
ชลบุรี
26-30°C
นครศรีธรรมราช
23-32°C
ภูเก็ต
25-27°C
Your browser is out-of-date!

Update your browser to view this website correctly.Update my browser now

×