ข้าว
พันธุ์ข้าว
ข้าวเล้าแตก
05 กุมภาพันธ์ 2552
4,418
*ข้าวพื้นเมือง อีสาน-เหนือ

ข้อดีของข้าวพันธุ์พื้นเมืองไม่ว่าภาคไหนก็ตามจะมีลักษณะคล้ายกันคือ แข็งแรง ทนต่อโรคและแมลง สามารถปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมได้ง่าย ไม่กลายพันธุ์ สามารถคัดเลือกเมล็ดพันธุ์ไปปลูกในปีต่อๆ ไปได้ ไม่ต้องใส่ปุ๋ยบำรุงหรือสารเคมีต่างๆ มากมายก็สามารถเจริญเติบโตดี จึงไม่ก่อให้เกิดปัญหามลภาวะหรือปัญหาด้านสุขภาพที่เกิดจากสารเคมีของผู้ปลูก
จิตติมา ผลเสวก

จิตติมา ผลเสวก หนึ่งในผู้เขียนหนังสือเรื่อง 'ข้าวพื้นบ้าน เชื้อพันธุ์แผ่นดินอีสาน'
กล่าวว่า ชาวนาแถบภาคอีสานเองเขาก็รู้ว่าว่าข้าวปรับปรุงพันธุ์ที่เขาปลูกกันอยู่จะก่อให้เกิดปัญหาในระยะยาวมากกว่า

"คนที่หันมาเปลี่ยนเป็นปลูกข้าวพันธุ์พื้นบ้านนี้จะเป็นคนที่ประสบปัญหากับตัวเอง คือปัญหาในแง่ที่เขาใช้ปุ๋ย ใช้สารเคมีเยอะ จนมีผลต่อสุขภาพของตัวเองและครอบครัวโดยตรง และอีกอย่างคือต้นทุนการผลิตสูงมาก สูงจนข้าวที่เขาได้มามันไม่คุ้มค่า ขายข้าวไม่ได้คุ้มกับที่ตัวเองลงทุนไป ค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้น ก็คือ เมล็ดพันธุ์ข้าวก็ต้องซื้อ ปุ๋ยก็ต้องซื้อ เพราะข้าวเกษตรพันธุ์ส่งเสริมนี้จะต้องอาศัยปุ๋ย พวกสารเคมี และรวมไปถึงการจ้างคนเก็บเกี่ยวให้ทัน เสียค่าแรงจ้างคน มาดำ มาเก็บเกี่ยว ทุกอย่างทุกขั้นตอนก็เสียเงินหมด รวมทั้งการใช้เครื่องจักร ซึ่งชาวนาส่วนใหญ่ก็ไม่มีเครื่องมือ ต้องจ้างเขามาทำ"

ตอนนี้ข้าวพื้นเมือง จึงเป็นคำตอบอีกข้อหนึ่งที่น่าสนใจของชาวนาภาคอีสานบางกลุ่ม ซึ่งได้รวมตัวกันเป็นเครือข่ายชาวนาผู้ปลูกข้าวพันธุ์พื้นเมือง แต่ละปีในเครือข่ายจะมีการแลกเปลี่ยนเมล็ดพันธุ์กัน มีการจัดงานเพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านพันธุ์ข้าวพื้นเมืองกัน

จากการที่จิตติมาได้ลงไปเก็บข้อมูล พบว่าชาวบ้านยังรักษาพันธุ์ข้าวพื้นเมืองไว้ประมาณ 100 กว่าพันธุ์ ซึ่งยังปลูกไว้กินในครัวเรือน แต่ที่ชาวบ้านจำได้ว่าเคยปลูก แต่ตอนนี้หายไปแล้วก็มีเยอะมากเป็นหลาย 1,000 พันธุ์

เมื่อถามว่า ข้าวพื้นเมืองพันธุ์ใดของภาคอีสานที่นิยมปลูกกันมากที่สุด จิตติมาตอบว่า น่าจะเป็น 'ข้าวเล้าแตก' ซึ่งเป็นข้าวเหนียวที่เติบโตง่ายในดินแทบทุกประเภท แทบไม่ต้องใช้ปุ๋ย เมล็ดยังโตกว่าข้าวพันธุ์ปรับปรุงและหุงขึ้นหม้อ และเรื่องความโดดเด่นที่สุดน่าจะเป็นปริมาณของเมล็ดข้าวที่มากเสียจนได้ชื่อว่า ข้าวเล้าแตกเลยทีเดียว

ส่วนในภาคเหนือก็จะมีข้าวพื้นเมืองเยอะเช่นกัน เพราะกลุ่มชาวเขา ไม่ว่าจะเป็นชาวเขาเผ่าม้ง หรือกะเหรี่ยง ก็จะมีพันธุ์ข้าวพื้นเมืองของตัวเอง บางพันธุ์ก็ใช้หมักเหล้า บางพันธุ์ก็ใช้ทำพิธีบวงสรวง บางพันธุ์ไว้ใช้ทำขนม อย่างเช่นในจังหวัดแม่ฮ่องสอน ปัจจุบันนี้ชาวบ้านยังปลูกข้าวพื้นเมืองไม่ต่ำกว่า 95 เปอร์เซ็นต์ ถือว่าเยอะมาก เขายังเห็นความสำคัญของข้าวพื้นเมืองอยู่

ข้าวพันธุ์พื้นเมืองของภาคเหนือที่นิยมปลูกกันมากชนิดหนึ่งก็คือพันธุ์ซิวแม่จัน เป็นข้าวเหนียวที่มีถิ่นปลูกอยู่แถวๆ จังหวัดเชียงราย ที่สามารถปลูกได้ทั้งสภาพไร่ และสภาพนา ปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมต่างๆ ได้ดี เมล็ดยาว เมื่อหุงสุกแล้วได้ข้าวนุ่มเหนียวกินอร่อย

แหล่งอ้างอิงข้อมูล :
กลุ่มศึกษาข้อตกลงเขตการค้าเสรีภาคประชาชน
   
พยากรณ์อากาศ
วันที่ 25 มิถุนายน พ.ศ.2560
กรุงเทพมหานคร
26-31°C
เชียงใหม่
24-31°C
นครราชสีมา
24-31°C
ชลบุรี
25-29°C
นครศรีธรรมราช
23-30°C
ภูเก็ต
25-26°C
Your browser is out-of-date!

Update your browser to view this website correctly.Update my browser now

×