เห็ด
การจัดการเห็ด
การเตรียมวัสดุเพาะการบ่มเส้นใยและการเปิดดอกเห็ด(ฟาร์มเส้นทางเห็ด)
23 กันยายน 2551
39,899
การเพาะเลี้ยงเห็ดในถุงพลาสติก เป็นการเพาะเลี้ยงเห็ดที่เลียนแบบธรรมชาติ สามารถนำมาใช้ในการเพาะเห็ดได้หลายชนิด เช่น เห็ดนางฟ้า เห็ดนางรม เห็ดเป๋าฮื้อ เห็ดขอนขาว เห็ดเข็มเงินเข็มทอง เป็นต้น ผู้ผลิตสามารถนำเอาวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่นมาใช้ในการเพาะเห็ดได้ เช่น ฟางข้าวสับ ซังข้าวโพด ขี้เลื่อยไม้ยางพารา ซึ่งการเพาะเลี้ยงเห็ดในถุงพลาสติกจัดได้ว่าเป็นการเพาะเลี้ยงที่สามารถสร้างรายได้เพื่อเป็นอาชีพเสริมหรืออาชีพหลัก ให้แก่เกษตรกร ได้เป็นอย่างดี
การเพาะเห็ดในถุงพลาสติกแบบครบวงจรในฟาร์มใหญ่ๆ มีขั้นตอนในการดำเนินการ 4 ขั้นตอนหลักๆ ได้แก่

1.การผลิตเชื้อวุ้น

2.การผลิตเชื้อข้าวฟ่าง

3.การผลิตก้อนเชื้อเห็ด

4.การผลิตดอกเห็ด

การเพาะเห็ดในถุงพลาสติก ฟาร์มเห็ดอาจจะไม่จำเป็นต้องดำเนินการครบทั้ง 4 ขั้นตอน เพราะผู้เพาะเห็ดบางรายอาจผลิตเชื้อวุ้น เชื้อข้าวฟ่าง บางรายอาจผลิตก้อนเชื้อเห็ดเพื่อเพาะเลี้ยงเอง หรือ ขายให้กับผู้เพาะเห็ดรายอื่น ๆ ฟาร์มเห็ดบางแห่งมีเฉพาะโรงเรือนเปิดดอกอย่างเดียว ฟาร์มเหล่านี้ใช้วิธีการสั่งซื้อเชื้อเห็ดพร้อมเปิดดอกจากผู้ผลิตก้อนเชื้อเห็ดที่ไว้ใจได้มาเลี้ยงอย่างเดียว เป็นการลดขั้นตอนการผลิต ลดแรงงานและเวลาที่ใช้ในขั้นตอนอื่นๆ เรียกว่า สั่งก้อนเชื้อเห็ดมาเลี้ยง ไม่ถึงเดือนก็เก็บผลผลิตได้ทันที

การเริ่มเพาะเห็ดโดยสั่งซื้อเชื้อเห็ดจากผู้ผลิตก้อนเชื้อเห็ดมาเลี้ยงเพื่อเก็บดอกนั้น ไม่ควรอย่างยิ่งที่จะลงทุนเครื่องมือทุกอย่างในคราวเดียว มีฟาร์มเห็ดจำนวนไม่น้อยที่เริ่มต้นมาจากจุดเล็กๆ ก่อน แล้วประสบความสำเร็จในปัจจุบัน ก่อนทำการลงทุนเพาะเลี้ยงเห็ดชนิดใด ควรศึกษาลู่ทางทางการตลาดก่อนว่า มีตลาดรองรับหรือไม่ จากนั้นค่อยๆ ขยายกิจการออกไปเรื่อยๆ เมื่อมีตลาดรับซื้อดอกเห็ดที่ค่อนข้างแน่นอน การผลิตก้อนเห็ดเองนับว่าเป็นการลดต้นทุนการผลิตได้ไม้น้อย หากพอมีเงินทุนที่จะลงทุนเครื่องไม้เครื่องมือที่เกี่ยวข้องกับการทำเชื้อเห็ดได้เมื่อมีตลาดรองรับผลผลิตแน่นอนแล้ว ก็ไม่ถือว่าเป็นการลงทุนที่สูญเปล่าแน่นอน

วัสดุ – อุปกรณ์ที่ใช้ในการผลิตก้อนเชื้อเห็ด :

1.วัสดุเพาะเชื้อ ได้แก่ ขี้เลื่อยไม้ยางพาราแห้งหรือขี้เลื่อยไม้เนื้ออ่อน

2.อาหารเสริม เช่น รำอ่อน น้ำตาลทราย ปูนขาว ยิปซัม ดีเกลือ

3.วัสดุสำหรับบรรจุ ได้แก่ ถุงพลาสติกทนร้อน ขนาด 6 x 11 นิ้ว คอขวดพลาสติก ฝ้าย กระดาษสำหรับปิดคอขวด ยางสำหรับรัดคอขวด

4.ตาชั่ง สำหรับชั่งตรวจสอบน้ำหนักก้อนเชื้อเห็ด

5.อุปกรณ์สำหรับผสมวัสดุเพาะ ได้แก่ พลั่ว จอบ บัวรดน้ำ ฟาร์มเห็ดบางแห่งอาจมีเครื่องผสมวัสดุเพาะ ซึ่งเป็นการเพิ่มความสะดวกและประหยัดเวลายิ่งขึ้น

6.เครื่องอัดถุงวัสดุเพาะ สำหรับความเห็ดที่ไม่มีเครื่องอัดก้อนเชื้อก็สามารถอัดก้อนเชื้อด้วนมือได้เช่นกัน

7.หม้อนึ่งความดัน

8. หัวเชื้อเห็ด

ได้เวลาเผยเคล็ดลับเกี่ยวกับสูตรอาหารสำหรับทำก้อนเชื้อเห็ดกันแล้ว จากการเก็บสถิติของฟาร์มเส้นทางเห็ด สูตรอาหารสำหรับทำก้อนเชื้อเห็ด ที่นำมาเผยแพร่นี้ หากดูแลดีๆ รักษาสภาพแวดล้อม ความชื้นให้เหมาะสม เมื่อเปิดดอกแล้ว สามารถเก็บผลผลิตได้นาน 5-6 เดือนเลยทีเดียว

สูตรอาหารสำหรับการทำก้อนเชื้อเห็ด ของฟาร์มเส้นทางเห็ด : เหมาะสำหรับเพาะเชื้อเห็ดนางฟ้าภูฐาน เห็ดนางรมฮังการี เห็ดนางนวล เห็ดนางรมสีทอง เห็ดเป๋าฮื้อ ลม/บด เห็ดขอนขาว เห็ดหูหนู

- ขี้เลื่อยไม้ยางพาราแห้ง จำนวน 100 กก.
- รำอ่อน จำนวน 10 กก.
- น้ำ จำนวน 60-70 ลิตร
- ยิปซัม จำนวน 2 กก.
- ดีเกลือ จำนวน 2 ขีด
- ปูนขาว จำนวน 2 กก.



++ วิธีการผลิตก้อนเชื้อเห็ด ++

1.นำส่วนผสมตามสูตรอาหารทั้งหมดมาผสมให้เข้ากัน ขณะผสมให้เติมน้ำเข้าไปเป็นระยะๆ ตามอัตราที่กำหนด

2.เมื่อผสมเสร็จแล้ว ให้กลับกองขี้เลื่อยทิ้งไว้ประมาณ 15 นาที ทำอย่างนี้ประมาณ 3-4 ครั้งเพื่อให้ส่วนผสมและน้ำเข้ากัน

3.ทดลองจับดูว่าส่วนผสมที่ได้นั้นเปียกหรือแห้งเกินไปหรือเปล่า โดยใช้มือจับและบีบดู ถ้าปล่อยมือแล้วขี้เลื่อยแตกไม่เกาะตัวแสดงว่าส่วนผสมที่ได้แห้งเกินไป ควรเติมน้ำเข้าไปตามความเหมาะสม (บีบดูแล้วไม่แตก มีความชื้นพอประมาณ)

4.กรอกขี้เลื่อยที่ผสมแล้วลงในถุงที่เตรียมไว้ อัดก้อนเชื้อให้แน่น แล้วใส่คอขวด ปิดทับด้วยกระดาษและใช้ยางรัดให้แน่น

5.นำก้อนเชื้อที่เตรียมได้นำไปนึ่งฆ่าเชื้อในถังนึ่งหรือหม้อนึ่งความดันตามเวลาที่กำหนด ถ้าเป็นถังนึ่งธรรมดาจะนึ่งต่อเนื่องหลังจากน้ำเดือดเป็นเวลา 5-8 ชม. ถ้าเป็นหม้อนึ่งความดันใช้ความดัน 15 ปอนด์ นึ่งนาน 1-2 ชม.

6.ทิ้งไว้ให้เย็นแล้วนำออกจากถังเก็บไว้ในห้องเขี่ยเชื้อ


++ การหยอดเชื้อเห็ดลงในถุงก้อนเชื้อ ++

หัวเชื้อเห็ดที่มีคุณภาพดีที่สุด ควรเป็นหัวเชื้อที่เส้นใยเห็ดเจริญเต็มขวดใหม่ ๆ ไม่มีเชื้อราอื่นปน เชื้อไม่แก่จนเกินไป สังเกตได้จากเชื้อจะย่อยตัวเองเป็นน้ำสีเหลือง และห้องเขี่ยเชื้อ ต้องเป็นห้องที่สะอาดมิดชิด ไม่มีลมพัด

วิธีการหยอดเชื้อลงในถุงก้อนเชื้อ เริ่มจากวางก้อนเชื้อเรียงเป็นแถว ให้สามารถเข้าทำงานได้สะดวกและรวดเร็ว เปิดเอากระดาษหุ้มสำลีออก แต่ยังไม่ต้องดึงจุกสำลีออก เช็ดมือให้สะอาดด้วยแอลกอฮอล์ให้ทั่ว แล้วนำขวดหัวเชื้อเมล็ดข้างฟ่างที่คัดเลือกไว้แล้ว มาเขย่าขณะที่มีจุกสำลีอุดอยู่ เพื่อให้เมล็ดข้าวฟ่างมีการกระจายตัว จากนั้นถอดจุกสำลีออกแล้วลนปากขวดหัวเชื้อเมล็ดข้าวฟ่างด้วยไฟจากตะเกียงแอลกอฮอล์

จากนั้นใช้มืออีกข้างหนึ่งเปิดจุกสำลีที่ก้อนเชื้อออก แล้วเทหัวเชื้อเมล็ดข้างฟ่างลงไปในถุงก้อนเชื้อ ถุงละ 15-20 เมล็ด แล้วรีบปิดจุกสำลีที่ก้อนเชื้อให้แน่นทันทีโดยไม่ต้องใช้กระดาษปิดทับ ขณะที่หยอดเมล็ดข้างฟ่างลงในถุงก้อนเชื้อนั้นควร ลนปากด้วยไฟจากตะเกียงแอลกอฮอล์เป็นระยะๆ

สำหรับหัวเชื้อที่เปิดขวดแล้วควรใช้ให้หมดในครั้งเดียว หากใช้ไม่หมดไม่ควรนำกลับมาใช้อีกในครั้งต่อไป เพราะอาจมีเชื้ออื่นปอมปนเข้ามาก็เป็นได้ หัวเชื้อข้าวฟ่าง 1 ขวด สามารถเขี่ยลงก้อนเชื้อได้ประมาณ 35 -40 ก้อน
แหล่งอ้างอิงข้อมูล :
รุ่งทิวา อันตรเสน.เส้นทางเห็ด.พิษณุโลก
   
พยากรณ์อากาศ
วันที่ 23 กันยายน พ.ศ.2560
กรุงเทพมหานคร
25-28°C
เชียงใหม่
23-28°C
นครราชสีมา
23-29°C
ชลบุรี
25-28°C
นครศรีธรรมราช
25-29°C
ภูเก็ต
25-27°C
Your browser is out-of-date!

Update your browser to view this website correctly.Update my browser now

×