พืชไร่
ถั่วลิสง
ถั่วลิสง (Groundnut)
05 สิงหาคม 2551
32,457
ถั่วลิสงจัดอยู่ในกลุ่มพืชผลิตไม่เพียงพอกับความต้องการใช้ภายในประเทศ เพราะถั่วลิงเป็นพืชอาหารที่บริโภคง่าย เป็นส่วนประกอบอาหารหวานคาวต่าง ๆ และเป็นผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป บางส่วนนำไปสกัดน้ำมัน และกากใช้ในอุตสาหกรรมอาหารสัตว์
ปัญหาของพืช ข้อจำกัด และโอกาส :

- คุณภาพของผลผลิตถั่วลิสงไทยค่อนข้างต่ำ มีการปนเปื้อนสารอะฟลาทอกซิน

- การซื้อขายยังเป็นระบบเกรดคละจึงขาดแรงจูงใจ ในการผลิตให้มีคุณภาพดี

- มีต้นทุนการผลิตสูง

- พื้นที่ปลูกและปริมาณการผลิตไม่แน่นอน

- มีการลักลอบนำเข้าจากประเทศเพื่อนบ้านในราคาที่ต่ำกว่า

- ถั่วลิสงที่ผลิตในประเทศมีขนาดเมล็ดปานกลาง

- การกระจายพันธุ์ดียังไม่ทั่วถึง

- ควรได้รับการปรับปรุงในเรื่องการควบคุมการปนเปื้อนของสารอะฟลาทอกซิน และมีระบบมาตราฐานรับรองผลผลิต เพื่อให้ได้ถั่วลิสงที่มีคุณภาพดีและปลอดภัยต่อผู้บริโภค

- กำหนดเขตการปลูกในพื้นที่ ๆ เหมาะสม และมีศักยภาพ

สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม :

- ความสูงจากระดับน้ำทะเลไม่เกิน 800 เมตร

- ความลาดเอียงไม่เกิน 5 เปอร์เซ็นต์

- ดินร่วน ดินร่วนปนทราย หรือ ดินร่วนเหนียวปนทราย

- ความอุดมสมบูรณ์ปานกลาง มีอินทรียวัตถุไม่ต่ำกว่า 1.0 เปอร์เซ็นต์

- การระบายน้ำและถ่ายเทอากาศดี

- ระดับหน้าดินลึกประมาณ 30 เซนติเมตร

- ค่าความเป็นกรดด่างระหว่าง 5.5-6.5

- อุณหภูมิมีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตของถั่วลิสงมาก อุณหภูมิที่เหมาะสมเฉลี่ย 30 องศาเซลเซียส อุณหภูมิกลางวัน/กลางคืน ประมาณ 35/25 องศาเซลเซียส

- ปริมาณน้ำฝนกระจายสม่ำเสมอ 1,000-1,500 มิลลิเมตรต่อปี


พันธุ์ถั่วลิสงที่นิยมปลูก :

พันธุ์สำหรับใช้ในรูปฝักสด เป็นถั่วต้ม มี 3 พันธุ์

1. ถั่วลิสงพันธุ์กาฬสินธุ์ 1

- เส้นลายบนฝักค่อนข้างเรียบ มี 2-4 เมล็ดต่อฝัก เยื่อหุ้มเมล็ดสีแดง อายุเก็บเกี่ยว 80-85 วัน

- ผลผลิตเฉลี่ย 460 กิโลกรัมต่อไร่ เหมาะสำหรับปลูกในภาคกลาง ที่เป็นดินร่วน หรือดินร่วนเหนียวปนทราย

2. ถั่วลิสงพันธุ์กาฬสินธุ์ 2

- ฝักใหญ่ยาว เส้นลายบนฝักลึก มี 2-4 เมล็ดต่อฝัก เยื่อหุ้มเมล็ดสีชมพูมีลายขีดสีม่วง อายุ
เก็บเกี่ยว 90-100 วัน

- ผลผลิตเฉลี่ย 580 กิโลกรัมต่อไร่ ต้านทานต่อโรคราสนิม เหมาะสำหรับปลูกในภาคเหนือที่เป็นดินร่วน หรือดินร่วนเหนียวปนทราย ซึ่งมีความอุดมสมบูรณ์สูง

3. ถั่วลิสงพันธุ์ สข.38

- เส้นลายบนฝัก และจะงอยฝักเห็นชัดเจน มี 2-4 เมล็ดต่อฝัก เยื่อหุ้มเมล็ดสีแดง อายุเก็บเกี่ยว 85-90 วัน

- ผลผลิตเฉลี่ย 490 กิโลกรัมต่อไร่ ปลูกได้ทุกภาคของประเทศ ที่เป็นดินร่วน หรือดินร่วนเหนียวปนทราย

พันธุ์สำหรับใช้ในรูปฝักแห้ง ปลูกได้ทุกภาคของประเทศ

1. ถั่วลิสงพันธุ์ไทนาน 9

- เส้นลายบนฝักเรียบ มี 2 เมล็ดต่อฝัก เยื่อหุ้มเมล็ดสีชมพู อายุเก็บเกี่ยว 95-105 วัน

- ผลผลิต เฉลี่ย 260 กิโลกรัมต่อไร่


2. ถั่วลิสงพันธุ์ขอนแก่น 4

- ขอนแก่น 5 เส้นลายบนฝักชัดเจน มี 2 เมล็ดต่อฝัก เยื่อหุ้มเมล็ดสีชมพูเข้ม อายุเก็บเกี่ยว 90-110 วัน

- ผลผลิต 305 กิโลกรัมต่อไร่ ทนทานต่อโรคยอดไหม้


ฤดูปลูกถั่วลิสง :

1. การปลูกในฤดูฝน แบ่งเป็น 3 ช่วง คือ

- ต้นฤดูฝน (เมษายน-พฤษภาคม)

- กลางฤดูฝน(มิถุนายน)

- ปลายฤดูฝน (กรกฎาคม-สิงหาคม)

2.การปลูกในฤดูแล้ง มี 2 วิธี

- ปลูกในนาโดยอาศัยน้ำชลประทาน (ธันวาคม-มกราคม)

-ปลูกหลังนาโดยอาศัยความชื้นในดิน (ตุลาคม-พฤศจิกายน)


++ การปลูกถั่วลิสง ++

1.การเตรียมดิน

การเตรียมดินปลูกในฤดูฝน

- พื้นที่มีวัชพืชน้อย ไม่ต้องเตรียมดิน ให้ไถเปิดร่อง แล้วหยอดเมล็ด

- พื้นที่มีวัชพืชหนาแน่น ให้เตรียมดินโดยไถ 1 ครั้ง ลึก 10-20 เซนติเมตร ตากดิน 7-10 วัน พรวน 1 ครั้ง แล้วคราดเก็บเศษซาก ราก เหง้า หัว และไหล ของวัชพืชข้ามปีออกจากแปลง

การเตรียมดินปลูกในฤดูแล้ง มี 2 วิธี

- ปลูกในนาโดยอาศัยน้ำชลประทาน ให้เตรียมดินปลูก เช่นเดียวกับการปลูกในฤดูฝน โดยยกร่องปลูกสูง 20-25 เซนติเมตร เพื่อให้น้ำได้สะดวก

- ปลูกหลังนาโดยอาศัยความชื้นในดิน ต้องเตรียมดินให้ละเอียดโดยไถดิน 2 ครั้ง และพรวน 1-2 ครั้ง

** การวิเคราะห์ดินถ้าดินมีค่าอินทรีย์วัตถุต่ำกว่า 1.0 เปอร์เซ็นต์ หลังจากไถพรวนดินให้หว่านปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักที่ย่อยสลายดีแล้ว อัตรา 1,000 กิโลกรัมต่อไร่ สำหรับดินร่วนเหนียวปนทราย และอัตรา 2,000 กิโลกรัมต่อไร่ สำหรับดินร่วนหรือดินร่วนปนทราย แล้วพรวนกลบ

วิธีการปลูกถั่วลิสง :

- ปลูกด้วยเมล็ดที่มีความงอกมากกว่า 75 เปอร์เซ็นต์ อัตราปลูก 13-14 กิโลกรัมต่อไร่ สำหรับพันธุ์ถั่วลิสงฝักสด และอัตรา 17-18 กิโลกรัมต่อไร่ สำหรับพันธุ์ถั่วลิสงฝักแห้ง ระยะปลูก 50x20 เซนติเมตร

- ปลูกในหลุมลึก 5-8 เซนติเมตร จำนวน 2-3 เมล็ดต่อหลุม ซึ่งจะได้จำนวน 32,000-48,000 ตันต่อไร่ ถ้าปลูกในฤดูแล้งโดยอาศัยความชื้นในดิน ควรปลูกให้ลึก 10 เซนติเมตร คราดหน้าดิน หลังปลูกให้สม่ำเสมอ เพื่อช่วยให้เมล็ดงอกดีขึ้น

การให้ปุ๋ยถั่วลิสง :

ดินที่มีความอุดมสมบรูณ์ต่ำ ให้ปุ๋ยเคมีสูตร 0-46-0 อัตรา 15-20 กิโลกรัมต่อไร่ หรือหินฟอสเฟตสูตร 0-3-0 อัตรา 200-300 กิโลกรัมต่อไร่ ร่วมกับปุ๋ยเคมีสูตร 0-0-6 อัตรา 5-10 กิโลกรัมต่อไร่ หากไม่มีปุ๋ยดังกล่าวอาจใช้ปุ๋ยสูตร 12-24-12 อัตรา 25 กิโลกรัมต่อไร่ หรือสูตร 16-16-8 อัตรา 35 กิโลกรัมต่อไร่ รองก้นหลุมก่อนปลูก หรือโรยข้างแถว แล้วพรวนดินกลบหลังถั่วลิสงงอก 10-15 วัน

ดินที่มีปริมาณแคลเซียมต่ำ ควรหว่านปูนขาวอัตรา 100-200 กิโลกรัมต่อไร่ แล้วพรวนดินก่อนปลูก หรือโรยยิปซัมบนต้นถั่วลิสง ในช่วงออกดอก อัตรา 50 กิโลกรัมต่อไร่ เพื่อลดเปอร์เซ็นต์เมล็ดลีบ และเพิ่มเปอร์เซ็นต์การกะเทาะ

การให้น้ำถั่วลิสง :

- การปลูกในฤดูแล้ง ควรให้น้ำตามร่องทันที่หลังปลูกจนเต็มสันร่อง เพื่อให้ถั่วลิสงงอกสม่ำเสมอ

- ควรให้น้ำทุก 7 วันในเดือนแรก หลังจากนั้นให้น้ำทุก 10 วัน สูงถึงระดับเศษ 3 ส่วน 4 ของความลึกร่องน้ำ โดยไม่ต้องระบายน้ำออก

- ต้องไม่ให้ถั่วลิสงขาดน้ำ ช่วงอายุ 30-60 วันหลังงอก ซึ่งเป็นระยะที่อยู่ในช่วงแทงเข็มสร้างฝักและเมล็ด

การพรวนดิน :

- พรวนดินข้างแถวถั่วลิสงหลังออกดอกและก่อนแทงเข็ม ช่วงอายุ 30-40 วันหลังงอกเพื่อปรับหน้าดินให้เหมาะสมต่อการแทงเข็มและสร้างฝึก

** ไม่ควรพูนดินกลบกิ่งแรก เพราะจะทำให้การออกดอกและการติดฝักลดลง

การป้องกันกำจัดวัชพืช :

- ไถ 1 ครั้ง ตากดิน 7-10 วัน พรวน 1 ครั้ง แล้วคราดเก็บเศษซาก ราก เหง้า หัว และไหล ของวัชพืช ข้ามปีออกจากแปลง

- กำจัดวัชพืชด้วยแรงงาน 1-2 ครั้ง เมื่อ 15 วัน หรือ 30-40 วัน หลังถั่วลิสงงอกโดยใช้จอบดายระหว่างแถว และใช้มือถอนระหว่างต้น ต้องระวังไม่ให้รากและต้นของถั่วลิสงกระทบกระเทือน
ในกรณีที่กำจัดวัชพืชด้วยแรงงานหรือเครื่องจักรกล ไม่มีประสิทธิ์ภาพเดียงพอควรพ่นสารกำจัดวัชพืชก่อนหรือหลังปลูกถั่วลิสง

- หลีกเลี่ยงการพ่นสารกำจัดวัชพืชโดยตรงไปที่ต้นถั่วลิสง
การอนุรักษ์ศัตรูธรรมชาติ

การเก็บเกี่ยวถั่วลิสง :

1. ถั่วลิสงฝักสด
- เก็บเกี่ยวตามอายุของพันธุ์ที่ปลูก


2. ถั่วลิสงฝักแห้ง
- เก็บเกี่ยวตามอายุของพันธุ์ที่ปลูก หรือเมื่อสีเปลือกฝักด้านในเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลดำมากกว่า 60 เปอร์เซ็นต์ โดยสุ่มถอนต้นถั่วลิสง 1 ต้นต่อจุด สำรวจ 10 จุดต่อไร่

* การปลูกในฤดูแล้ง จะมีอายุเก็บเกี่ยวนานกว่าการปลูกในฤดูฝน 5-10 วัน

** ถอนหรือใช้จอบขุด ในขณะดินมีความชื้น ระวังอย่าให้ฝักถั่วเกิดรอยแผล

*** ปลิดฝักด้วยมือหรือเครื่องปลิด ร่อนดินออก แล้วคัดฝักเสีย ฝักเน่า และฝักที่เป็นแผล ออกทิ้ง

*** ตากถั่วลิสงฝักแห้งบนตะแกรงตาข่ายแคร่ หรือผ้าใบ อย่าให้ฝักสัมผัสพื้นดิน กองถั่วหนาไม่เกิน 5 เซนติเมตร พลิกกลับกองถั่ววันละ 2-3 ครั้ง เพื่อให้ฝักแห้งสม่ำเสมอทั่งทั้งกอง ในช่วงที่แดดจัดใช้เวลาตากประมาณ 3-5 วัน ทำให้ความชื้นลดลงต่ำกว่า 9 เปอร์เซ็นต์
แหล่งอ้างอิงข้อมูล :
กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
   
พยากรณ์อากาศ
วันที่ 25 กันยายน พ.ศ.2560
กรุงเทพมหานคร
25-29°C
เชียงใหม่
23-29°C
นครราชสีมา
23-29°C
ชลบุรี
25-28°C
นครศรีธรรมราช
25-30°C
ภูเก็ต
25-26°C
Your browser is out-of-date!

Update your browser to view this website correctly.Update my browser now

×