สัตว์ใหญ่
โคพื้นเมือง
การเลี้ยงโคพื้นเมือง
03 พฤษภาคม 2555
23,403
ความสำคัญของโคพื้นเมือง
โคพื้นเมืองเป็นโคที่เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมของประเทศไทยมาเป็นเวลานานมีขนาดเล็กทนทานต่อสภาพ อากาศร้อนชื้นทนต่อโรคพยาธิและแมลงรบกวนได้ดีหากินเก่งให้ลูกดกสามารถใช้ประโยชน์จากอาหารหยาบ ได้ดีซึ่งเหมาะสมกับสภาพปัจจุบันที่กำลังประสบปัญหาการขาดแคลนพืชอาหารสัตว์ตามธรรมชาติ และพื้นที่เลี้ยงสัตว์ตามธรรมชาติมีแนวโน้มลดลงการเลี้ยงโคพื้นเมืองจึงถือเป็นทางเลือกหนึ่งที่เกษตรกรรายย่อยสามารถ นำมาเป็นอาชีพเสริมให้กับครอบครัวได้ แต่ปัญหาที่สำคัญคือปัจจุบันโคพื้นเมืองมีปริมาณลดลงเนื่องจาก นโยบายการเลี้ยงโคที่รัฐบาลในอดีตที่ผ่านมา ได้เน้นการผลิตเพื่อบริโภคและทดแทนการนำเข้าเนื้อโคจากต่างประเทศทำให้เกษตรกรหันมาเลี้ยง โคพันธุ์ต่างประเทศทั้งพันธุ์แท้และลูกผสมจนทำให้โคพื้นเมืองไม่ได้รับความเอาใจใส่ในด้านการเลี้ยงดู การปรับปรุงพันธุ์และขาดการอนุรักษ์พันธุ์อย่างจริงจังทำให้โคพื้นเมืองซึ่งสามารถเจริญเติบโตและขยาย พันธุ์ได้ดีในสภาพแวดล้อมของเกษตรกรถูกละเลยไป ทั้งๆที่โคพื้นเมืองมีคุณลักษณะที่โดดเด่นเหมาะสมกับ สภาพการเลี้ยงดูของเกษตรกรและสภาพท้องถิ่นมีการปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมได้อย่างเหมาะสมมานับ พันๆ ปี ให้ลูกดกในสภาพแวดล้อมของเกษตรกรรายย่อย เลี้ยงง่ายโดยปล่อยให้หากินตามทุ่งหญ้าสาธารณะ ตามป่าละเมาะไล่ต้อนตามป่าเขาสามารถใช้เศษเหลือจากผลผลิตทางการเกษตรเป็นหลัก นอกจากนี้ยังใช้ ต้นทุนในการเลี้ยงดูต่ำกว่าโคพันธุ์ที่นำเข้าจากต่างประเทศ

ปัจจุบันโคพื้นเมืองมีบทบาทที่สำคัญมากขึ้นเพราะการแข่งขันในการใช้พื้นที่การเกษตรเพื่อผลิตอาหาร และเครื่องอุปโภคโดยเฉพาะการผลิตอาหารโปรตีนเพื่อให้พอเพียงกับการบริโภคในท้องถิ่น จากข้อมูล เศรษฐกิจการปศุสัตว์ประจำปีพ.ศ.2542รายงานว่าประเทศไทยมีจำนวนโคเนื้อรวมทั้งสิ้น4,635,741ตัว ในจำนวนนี้ประกอบด้วยประชากรโคพื้นเมือง ซึ่งเลี้ยงกระจายอยู่ตามภาคต่าง ๆ ของประเทศ จำนวน 2,981,381ตัวกรมปศุสัตว์ได้เห็นถึงความสำคัญของการเลี้ยงโคพื้นเมืองเหล่านั้นไว้เพื่อเป็นแหล่งทรัพยากร ทางพันธุกรรมและการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืนเนื่องจากโคพื้นเมืองมีความสำคัญต่อชีวิตและความเป็นอยู่ของเกษตรกรส่วนใหญ่ของประเทศ ในด้านใช้เป็นอาหารสัตว์ใช้งานธนาคารออมทรัพย์ของเกษตรรายย่อย เป็นส่วนหนึ่งของอารยะธรรมและทรัพยากรของประเทศกรมปศุสัตว์ได้ดำเนินการโครงการวิจัยทดสอบ พันธุ์และกระจายพันธุ์โคพื้นเมืองในเกษตรกรรายย่อย โดยร่วมมือกับเกษตรกรในการวิจัยและพัฒนาพันธุ์โคพื้นเมืองในทั่วทุกภาคของประเทศทั้งในแง่ผลิตเป็นโคเนื้อและโคที่ใช้เป็นกีฬาประจำท้องถิ่นนั้นๆส่งเสริม ให้มีการรวมกลุ่มกันผลิตและจำหน่าย จัดวางแผนระบบการจัดเก็บข้อมูลและฐานข้อมูลที่จะเอื้อประโยชน์ต่อ การอนุรักษ์ ปรับปรุงการให้ผลผลิตให้สูงขึ้นกว่าเดิม กระจายพันธุกรรมโคพื้นเมืองที่ได้รับการปรับปรุงพันธุ์ แล้วอย่างมีระบบและพัฒนาเป็นสินค้าส่งออกในอนาคต
สถานที่และการจำหน่ายโคพื้นเมือง
1. โคพื้นเมืองอีสาน ที่หน่วยบำรุงพันธุ์สัตว์บุณฑริก อำเภอบุณฑริก จังหวัดอุบลราชธานี และสถานีบำรุงพันธุ์สัตว์ชัยภูมิ จังหวัดชัยภูมิ
2. โคขาวลำพูน ที่สถานีบำรุงพันธุ์สัตว์แพร่ จังหวัดแพร่ และสถานีบำรุงพันธุ์สัตว์พะเยา อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา
3. โคลาน ที่ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์หนองกวาง อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี
4. โคชน ที่สถานีบำรุงพันธุ์สัตว์นครศรีธรรมราช อำเภอร่อนพิบูลย์ จังหวัดนครศรีธรรมราช สถานีบำรุงพันธุ์สัตว์เทพา อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา สถานีบำรุงพันธุ์สัตว์กระบี่ อำเภอเมือง จังหวัดกระบี่ สถานีบำรุงพันธุ์สัตว์ตรัง อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง
ราคาจำหน่ายพันธุ์ต่อตัวทั้งเพศผู้และเพศเมีย ตามอายุและน้ำหนักของโค ดังนี้
โคอายุตั้งแต่หย่านมถึงอายุไม่เกิน 6 ปี ราคากิโลกรัมละ 30 บาท
และโคอายุเกิน 6 ปี แต่ไม่เกิน 6 ปี ราคากิโลกรัมละ 25 บาท
การเลือกซื้อโคพื้นเมือง
1. ติดต่อขอซื้อโคพื้นเมือง ตามหน่วยงานของรัฐบาล เช่น ศูนย์/สถานีบำรุงพันธุ์สัตว์ ตามรายละเอียดที่แจ้งไว้แล้วข้างต้น หรือกลุ่มเกษตรกรที่ได้รับการส่งเสริมให้ปรับปรุงและขยายพันธุ์โคพื้นเมือง ดังเช่น กลุ่มเกษตรกรที่เป็นศูนย์บำรุงพันธุ์โคพื้นเมืองในอุปการะของกรมปศุสัตว์ เป็นต้น ซึ่งโคแต่ละตัวจะมีการบันทึกพันธุ์ประวัติต่าง ๆ โดยละเอียด เช่น น้ำหนักแรกเกิด น้ำหนักเมื่อหย่านม น้ำหนักเมื่ออายุ 1 ปี การเจริญเติบโตในระยะต่าง ๆ ประวัติของพ่อและแม่ เป็นต้น
2. ซื้อโคจากเกษตรกรรายย่อยอื่นๆ ซึ่งโคที่จะซื้ออาจเป็นโคสาวที่ยังไม่ได้รับการผสมพันธุ์ โคสาวตั้งท้อง แม่โคที่เคยให้ลูกแล้ว แม่โคท้อง หรือ แม่โคลูกติด หากซื้อโคสาวอาจราคาถูกแต่ไม่แน่ว่าอาจมีปัญหาการผสมติดหรือไม่ หากซื้อแม่โคท้องหรือมีลูกติดก็แน่ใจได้ว่าไม่มีปัญหาด้านการผสมติดแต่ราคาสูงกว่า การขนส่งแม่โคท้องต้องระมัดระวังไม่ให้แท้ง และควรสอบถามว่าพ่อพันธุ์ของลูกในท้องเป็ฯพันธุ์ใดจะได้ต่อรองราคาให้เหมาะสมได้ อย่างไรก็ตามการซื้อโคจากเกษตรกรรายย่อยอื่น ๆ ทั้งผู้ซื้อและผู้ขายโคก็ควรจะทราบข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับโคตัวนั้น ก่อนจะตัดสินใจซื้อขายเพื่อให้เกิดความยุติธรรมโดยมีข้อพิจารณา ดังนี้
การประมาณอายุโคโดยดูจากฟันว่าเป็นโคสาวหรือโคแก่ หรืออายุประมาณเท่าไร ดูได้จากฟันของโค โคจะมีเฉพาะฟันล่างเท่านั้น ฟันของโคมีทั้งฟันหน้าและฟันกราม จะดูเฉพาะฟันหน้าเท่านั้นเพราะฟันกรามดูได้ยากโคมีฟัน 2 ชุด คือฟันน้ำนม เป็นฟันชุดแรกที่งอกในลูกโค จะงอกครบ 8 ซี่ (4 คู่) ภายใน 1 เดือนหลังคลอดและคงอยู่ต่อไปจนโคอายุประมาณ 1 ปีครึ่งฟันน้ำนมจะทยอยหลุดไปแล้วฟันแท้งอกขึ้นมาแทน ฟันแท้คู่แรกจะขึ้นมาแทนเมื่อโคอายุ 2 ปี การงอกของทั้งฟันน้ำนมและฟันแท้จะเริ่มจากคู่กลางก่อนคู่ที่ 2, 3 และ 4 จะอยู่ถัดออกไปทั้ง 2 ข้างตามลำดับ การประมาณอายุโคดูได้จากฟันแท้ตามตารางที่ 1 ในภาพฟันสีขาวเป็นฟันน้ำนม ฟันสีเข้มเป็นฟันแท้
ตารางการประมาณอายุโคโดยการดูฟัน
แหล่งอ้างอิงข้อมูล :
"การเลี้ยงโคพื้นเมือง.". [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : http://www.dld.go.th/service/normal_cattle/cownamal.html
   
พยากรณ์อากาศ
วันที่ 19 พฤศจิกายน พ.ศ.2560
กรุงเทพมหานคร
25-30°C
เชียงใหม่
22-29°C
นครราชสีมา
23-31°C
ชลบุรี
24-30°C
นครศรีธรรมราช
23-30°C
ภูเก็ต
26-28°C
Your browser is out-of-date!

Update your browser to view this website correctly.Update my browser now

×