สัตว์ใหญ่
โคนม
การป้องกันโรคเต้านมอักเสบในวัว
24 มิถุนายน 2552
10,343
คุณเศรษฐิพงษ์ พิมพ์ดี เกษตรกรกลุ่มสหกรณ์โคนม จังหวัดสระแก้ว ทำอาชีพเลี้ยงโคนมมานานโดยเลี้ยงโคนมไว้ประมาณ 10 ตัว แต่มักพบปัญหาเต้าของโคนมอักเสบซึ่งเป็นปัญหาที่แก้ไม่หายซึ่งไม่รู้ว่าจะจัดการอย่างไรดี
จากกรณีดังกล่าวเจ้าหน้าที่ Farmer Info. ได้ติดต่อสอบถามข้อมูลของการเกิดโรคและการรักษารวมถึงวิธีการป้องกันไม่ให้เกิดโรคจากนายสัตวแพทย์ สมชาย เศรษฐเวคิน สัตวแพทย์ 8 วช. สำนักงานปศุสัตว์ จังหวัด จันทบุรี ซึ่งท่านได้ให้คำตอบว่า
สาเหตุ
เกิดจากเชื้อโรคเข้าไปทำลายเนื้อเยื่อเต้านม หรือเกิดจากอุบัติเหตุและความบกพร่องในการจัดการของขบวนการรีดนม เช่น การใช้เครื่องรีดนมที่ไม่มีมาตรฐานหรือวิธีการรีดนมไม่เหมาะสมรวมถึงการจัดการฟาร์มด้วย

อาการ
โรคเต้านมอักเสบเกิดได้ 2 แบบ คือ
1. แบบแสดงอาการ จะมีอาการเต้านมจะบวม แข็ง น้ำนมที่รีดออกมาจะมีลักษณะผิดปกติ เช่น สีเข้ม มีตะกอน หรือมีหนองปนเลือด ปริมาณน้ำนมลดลงเฉพาะเต้า หรือหลายเต้า ในรายที่รุนแรง แม่โคจะมีไข้ ซึมไม่กินอาหาร
2. แบบไม่แสดงอาการ จะไม่พบอาการผิดปกติของแม่โค นอกจากส่งตัวอย่างน้ำนมไปตรวจทางห้องปฏิบัติการเพียงอย่างเดียว

การรักษา
1.การใช้ยาสอดเต้านม
2.ควรรีดนมเสียออกให้บ่อยครั้ง อาจทำ 3-4 เวลาต่อวัน ใช้ฮอร์โมนออกซิโตซินฉีดเข้าเส้น เพื่อกระตุ้นการหลั่งน้ำนม
3.ต้องรักษาความสะอาดฟาร์มโคนมสม่ำเสมอและป้องกันการนำเชื้อโรคติดไปยังโคตัวอื่น โดยห้ามรีดนมจากเต้านมโคที่อักเสบลงพื้นคอกเด็ดขาด
4.ให้รีดนมตามปกติ แต่ห้ามส่งจำหน่ายเนื่องจากมีสารตกค้างคือยาปฏิชีวนะในน้ำนม (อาจเป็นอันตรายต่อผู้บริโภคได้)

ดังนั้นหลักการป้องกันและกำจัดเชื้อโรค ที่จะไม่ให้เกิดโรคเต้านมอักเสบคือ ต้องป้องกันการติดเชื้อโรคใหม่เข้าสู่เต้านมและการขจัดเชื้อโรคที่มีอยู่ออก รวมถึงมีการตรวจสถานภาพของโรคเต้านมอักเสบภายในฟาร์มอย่างต่อเนื่อง

การป้องกัน
1. เตรียมเต้านมโคและหัวนมโคให้แห้งสะอาดก่อนรีดนม แยกผ้าที่ใช้เช็ดเต้าโคเฉพาะตัว
2. ตรวจเต้านมโคและรีดนมต้น(น้ำนมที่รีดครั้งแรก) ตรวจก่อนเริ่มรีดนมทุกครั้ง
3. ใส่หัวรีดเข้าเต้านมภายใน 1 นาที หลังการเช็ดเต้านมและปิดก๊อกสูญญากาศ ก่อนปลดหัวรีดทุกครั้ง
4. จุ่มหัวนมทันทีด้วยน้ำยาเฉพาะทุกครั้ง เมื่อรีดนมเสร็จ
5. จุ่มหัวรีดด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ ก่อนนำไปรีดตัวต่อไป
6. รีดนมแม่โคที่เต้านมอักเสบ เป็นตัวสุดท้าย
7. รักษาแม่โคที่เป็นเต้านมอักเสบทันที และคัดตัวที่เป็นเต้านมอักเสบเรื้อรังทิ้ง
8.ก่อนการนำแม่โคตัวใหม่มาเลี้ยงควรตรวจเชื้อในน้ำนมของแม่โคใหม่ที่จะนำมาเลี้ยงเสียก่อน
9. ควรตรวจสอบการทำงานเครื่องรีดนมก่อนรีดทุกครั้ง
10.กรณีมีปัญหาคุณภาพน้ำนมรุนแรง ควรปรึกษาสัตวแพทย์ทันที

ที่มา : ทางด่วนข้อมูลการเกษตร * 1677
สถานีวิทยุร่วมด้วยช่วยกัน จ.จันทบุรี

แหล่งอ้างอิงข้อมูล :
นายสัตวแพทย์ สมชาย เศรษฐเวคิน สัตวแพทย์ 8 วช.
สำนักงานปศุสัตว์ จังหวัดจันทบุรี โทรศัพท์ 039-312-601
   
Your browser is out-of-date!

Update your browser to view this website correctly.Update my browser now

×